استفان
ویلیام هاوكینگ 64 ساله اینك به الگویی برای مردمان سیاره ما تبدیل شده تا
نمونه ای افسانه ای از زیستن و امید به زندگی را ترویج كند. استفاون
هاوكینگ یكی از برجسته ترین و نام آور ترین ریاضیدانان و كیهان شناسان
معاصر ما است. نظریات بنیادی او در حوزه عالم بزرگ مقیاس و فرایندهای
مربوط به آشفتگیهای فضا زمان و پدیده های اعجاب انگیزی همچون سیاهچاله ها
باعث شده تا نام وی در عرصه دانش معاصر و برای همیشه ماندگار شود. او اینك
دارای درجه لوكسیان پرفسور ریاضیات در دانشگاه كمبریج است و بد نیست
بدانید این مقام ارشد ریاضیات زمانی در اختیار چهره های برجسته ای چون سر
ایزاك نیوتون و پاول دیراك بوده است. تحقیقات وسیع هاوكینگ در خصوص
سیاهچاله ها باعث كشف پدیده ای شگفت در حوزه فضا شده است كه با نامتابش
سیاهچاله شناخته می شود. اما جالب اینجا است كه در كنار چنین فعالیتهای
علمی بسیار جدی، این دانشمند بلند آوازه معاصر گام های بلند و بزرگی را
برای ترویج علم در جهان برداشته است. وی نویسنده پرفروش ترین كتاب علمی
عامه پسند به نام تاریخچه مختصر زمان است كه به مدت 100 هفته توانسته بود
در صدر پر فروش ترین كتابهای عالم قرار گیرد. وی همچنین كتابهایی را برای
كوكان نوشته و در برنامه هایی همانند، جهان استفاون هاوكینگ به تشریح
مسایل پیچیده علمی به زبانی ساده برای مردم پرداخته است. هر یك از این
فعالیتها به تنهایی كافی است كه نام انسانی را در تاریخ جاودان كند اما
هاوكینگ فراتر از این افقها را فتح كرده است.
نکات مهمی که در یک شب رصدی توجه به آنها اهمیت دارد :
نویسنده :علی پزشکی
در آبی ژرف آسمان پس از غروب، درخشان ترین ستاره ها پدیدار شده اند.
تلألو سه ستاره مثلث تابستانی در سمت الرأس آسمان پیداست. چیزی تا تاریکی
مطلق و رویارویی با شکوه بی همتای نوار راه شیری نمانده است. تلسکوپ ها و
دوربین های دوچشمی آماده شده اند. همه آماده اند تا یک شب رصدی خاطره
انگیز را پشت سر بگذارند. در این میان رعایت چند نکته کوچک می تواند این
شب رصدی را برای شما به یک شب به یاد ماندنی و پر بار از لحاظ تعداد اجرام
رصدی تبدیل کند. در این مقاله سعی دارم تا با زبانی خودمانی (!) به تعدادی
از این پندهای رصدی بپردازم:
1- به زیر آسمان تاریک بروید!
مهمترین مسئله در رصد اجرام غیر ستاره ای، آلودگی نوری هست که بدترین
تأثیرش روی اجرام کم نور و گسترده است. اهمیت آسمان تاریک برای رصد حتی
بیشتر از اندازه تلسکوپه. یه ابزار کوچک در خارج از شهر، بارها بهتر از یه
تلسکوپ بزرگ در شهر می تونه اجرامی مثل سحابی های تاریک و کهکشان ها را
نمایش بده. اگر در منطقه شهری زندگی می کنین، بهترین راه حل اینه که برای
رصد به خارج از شهر برین.
ابتدا
به نظر میآید که اطلاعات علمی موجود، امکان پخش گسترده حیات هوشمند در
جهان را کاملاً تصدیق مینماید. اولا اگر موجودات زنده به طور طبیعی ضمن
تکامل سیاره ما در زمین به وجود آمدهاند، چنین تصوری منطقی است که تکامل
مشابهی میتواند در اجسام فضایی دیگر از نوع زمین صورت گیرد. نکته دوم این
است کربن که اساس شیمیایی ماده زنده است، یکی از فراوانترین عناصر در جهان
است. نکته سوم بدین شرح است که به وسیله روش اخترشناسی مولکولی ثابت
گردیده سنتز مولکولهای آلی پیچیده که از آن حیات آلی میتواند به وجود
آید، در تودههای گاز و گرد و غباری که فضای بین ستارهای را اشغال
نمودهاند، انجام میگیرد. ولی تمام این مطالب در قلمرو استدلال نظری
هستند، بگونهای که واقعیت این مسئله بسیار پیچیدهتر است.
مارینر 4 اولین کاوشگری بود که توانست
از 10000 کیلومتری سطح مریخ رد شود ولی مارینر 9 اولین کاوشگری بود که توانست در
مدار مریخ قرار بگیرد . ولی به دلیل طوفان های سطح مریخ نتوانست عکسی از سطح مریخ
بگیرد . کارکنان ناسا با ارسال سیگنال هایی به این کاوشگر ، توانستند کاری کنند که
تا پایان این طوفان صبر کند . پس از آن مارینر 9 توانست پس از چندین ماه 7000 عکس
از سطح مریخ و همچنین دو قمر آن به زمین ارسال کند .
چهار کاوشگر پایونیر 10 ، پایونیر 11 ،
وویجر 1 و وویجر 2 در سال های 1972 ، 1973 ، 1977 و 1977 با هدف بررسی سیارات گازی
آن سوی کمربند سیارک ها به فضا پرتاب شدند و سپس به منظور رساندن پیام بشر زمینی
به موجودات دیگر سیارت کیهان در چهار جهت مختلف از منظومه ی شمسی خارج شدند . این
چهار سفینه سرعتی بالغ بر 50000 کیلومتر در ساعت دارند و اکنون نمی دانیم که چه
وضعیتی دارند !
دانشمندان همواره به مطالعه چگونگی به وجود آمدن
کهکشان ها و تکامل آن ها و سرانجام مرگ کهکشان ها می پرداختند. اما همیشه
یک سوال مهم راجع به کهکشان ما مطرح بود.
کهکشان ما دو همسایه کوچک دارد. آنها در نیمکره جنوبی آسمان قرار دارند و
گویی تکه هایی هستند که از راه شیری جدا شده اند. آن ها را به افتخار
فردیناند ماژلان دریانورد پرتغالی که نخستین بار در سده شانزدهم میلادی
زمین را دور زد، ابرهای ماژلانی می نامیم. ابر ماژلانی بزرگ تقریبا یکدهم
کهکشان ماست و 170000 سال نوری با ما فاصله دارد. ابر ماژلانی کوچک تقریبا
دورتر و کوچک تر است.